تبليغاتX
نظریه های کتابداری و اطلاع رسانی
مبانی، فلسفه و رویکردها

سارا سویک از دست دادن وجه کاربران و عوامل انسانی در طراحی نظامهای اطلاع رسانی و پژوهشهای حوزه را، بزرگترین خطر علم اطلاع رسانی می داند. در حال حاضر ما با تمرکز و پیروی از سیستم ها، بیشتر اوقات، نگرش کاربر مدار را از دست داده ایم. او براین باور نیز هست که بزرگترین توفیق زمانی برای علم اطلاع رسانی حادث خواهد شد که به گونه ای موفقیت آمیز پژوهش ها و کاربردهای سیستمی و کاربری را یکپارچه سازد. جامعه به چنین علم و حرفه ای نیاز دارد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانید به مقاله زیر مراجعه کنید:

ساراسویک، تفکو. علم اطلاع رسانی. ترجمه علیرضا بهمن آبادی. مبانی، تاریخچه و فلسفه علم اطلاع رسانی. تهران:کتابخانه ملی،۱۳۸۱.ص۴۹

+ نوشته شده در  شنبه 24 تیر1385ساعت 10:58 قبل از ظهر  توسط موسی یمین فیروز  | 

مزیت الگوی شرا در آن است که آموزش را با پژوهش هماهنگ و نزدیک می کند و آنرا به کار حرفه ای و خدمات اطلاع رسانی متصل کرده و به منابع متنوع اطلاعاتی پیوند می دهد. نقطه ضعف آن، فقدان چارچوب نظری گسترده تر و فقدان کلی تدریس رسمی سیستم ها مانند طراحی و شناخت الگوریتم هاست. بدین ترتیب به قول ساراسویک اکثر محققان بخش انسان مدار(کاربر مدار) از این محیط آموزشی بیرون آمده و یا با آن پیوند دارند.

نقطه قوت الگوی سالتون در این است که الف) از پایه یا زمینه ای قوی در ریاضیات و سایر روشها و الگوریتم ها آغاز می شود ب) مستقیما با پژوهش ارتباط دارد. نقطه ضعف این الگو در آن است که الف)جنبه های گسترده تر علم اطلاع رسانی و همینطور رشته ها و رویکردهای دیگری که با جنبه های انسانی سروکار دارند، نادیده می گیرد. ب) فعالیت های حرفه ای را که به این نظام واقعیت بخشیده و مورد استفاده قرار می دهند را لحاظ نمی کند. بدین ترتیب محققان سیتم مدار محصولات این سنت هستند.

نکته: آنچه از مرور متون و نقشه وایت و مک کین بر می آید،  ارتباط بسیار اندکی بین محققان کاربر مدار و سیستم مدار وجود دارد. بطوریکه تنها شمار اندکی از نویسندگان در بین این دوگروه قرار می گیرند.(جهت مطالعه نقشه وایت و مک کین می توانید به کتاب مبانی تاریخچه و فلسفه علم اطلاع رسانی ص ۵۹ مراجعه نمائید).

پس می توان نتیجه گرفت که تعاملات فکری میان این دوجریان فکری وجود ندارد و آنچه مهم است اینست که چگونه رویکردهای انسان مدار و سیستم مدار می توانند با هم کار کنند. پس مساله این نیست که آیا ما باید رویکرد نظام مدار داشته باشیم یا کاربر مدار. سارا سویک در این زمینه جمله جالبی دارد: او می گوید مساله محور قراردادن انسان برای ساخت الگوریتم های بهتر و بهره گیری از مزیت های رایانه ای است.

+ نوشته شده در  دوشنبه 19 تیر1385ساعت 10:31 قبل از ظهر  توسط موسی یمین فیروز  | 

برخلاف الگوی شرا جرارد سالتون پدر بازیابی اطلاعات نوین، اطلاع رسانی را به مفهوم بازیابی اطلاعات خلاصه کرد و آنرا بخشی از رشته کامپیوتر می دانست و درواقع درس بازیابی اطلاعات به درسهای دانشجویان کامپیوتر اضافه شد و این بحث در مجامع بین المللی بکار گرفته شد و بیشتر دپارتمانهای رایانه ای الگوی سالتون را مبنای کارشان قرار دادند. این الگو اگرچه موفق بود اما بطور اخص بر آموزش بازیابی اطلاعات به عنوان تخصصی در علم کامپیوتر و نه علم اطلاع رسانی تاکید داشت و جالب اینجاست بیشتر محققان سیستم مدار از محصولات این نظریه هستند. یعنی بیشتر به نظام و نرم افزارها اطللاعاتی و اطلاع یابی توجه دارند تا کاربران اطلاعات.

نکته: الگوی شرا، منجر به حاشیه ای شدن آموزش علم اطلاع رسانی در علم کتابداری گردید و الگوی سالتون باعث شد تا آموزش بازیابی اطلاعات، بعنوان یک تخصص در علوم کامپیوتر مطرح شود و به همین دلیل نقش ارزنده کتابداران و اطلاع رسانان در عرصه بازیابی اطلاعات کمرنگ شد.

+ نوشته شده در  شنبه 17 تیر1385ساعت 1:15 بعد از ظهر  توسط موسی یمین فیروز  | 

سارا سویک معتقد است که کتابداری واطلاع رسانی دو رشته مختلف با روابط مابین رشته ای قوی هستند نه رشته ای همسان و واحد، یا رشته ای که یکی موضوع خاص دیگری باشد. واین تفاوت نشانه برتری یکی بر دیگری نیست. تفاوت در انتخاب و یا تعریف مسائل، دستور کارها، الگوها، مبانی نظری و راه حلهای عملی است که در این دو رشته بکار گرفته می شود. و مهمتر اینکه این تفاوت ها خود را در دستورکارها و مسیرهای پژوهشی بیشتر نشان می دهند.

جس شرا: رئیس اسطوره ای مدرسه کتابداری دانشگاه وسترن ریزرو که با تلاش او علم اطلاع رسانی با اسامی گوناگون بعنوان یکی از حوزه های تخصصی علم کتابداری مطرح گردید.  به این صورت که دروس اصلی و پایه در برنامه های سنتی کتابداری برجای ماند و آموزش علم اطلاع رسانی ضمیمه ای برعلم کتابداری به عنوان یک واحد درسی مطرح شد و مورد استقبال همگان قرار گرفت و به الگوی شرا در جهان معروف گشت. اضافه شدن واژه اطلاع رسانی به آخر رشته کتابداری در سالهای اخیر در کشورمان منتج شده از همین طرز فکر بوده است.

+ نوشته شده در  شنبه 17 تیر1385ساعت 9:3 قبل از ظهر  توسط موسی یمین فیروز  |