این نظریه بر مبنای فرضیه ناهمگونی در وضعیت علمی جستجو گران اطلاعاتی توسط بلکین، ادی و بروکس ارائه شده است. (Anomalous Status of Knowledge). این نظریه در مباحث رفتار اطلاع یابی کاربران و جستجوگران اطلاعاتی کاربرد دارد به این معنی که جستجوگران اطلاعات مسئله ای دارند، اما نه خود مساله و نه اطلاعات مورد نیاز برای حل آن به روشنی درک شده است، یعنی دچار نوعی بی نطمی فکری و سردرگمی هستند. به عبارت دیگر نمی توانند آنچه را که نمی دانند به آسانی بیان کنند. در این شیوه، جستجوگران اطلاعات برای روشن سازی مسئله خود باید مراحلی را طی کنند تا برآن اساس پرسش جستجو را مرحله به مرحله مهیا کنند(داورپناه،1382).

این نظریه بیانگر اهمیت و ضرورت مصاحبه مرجع است که کتابداران مرجع سالها در کتابخانه ها با این روش سعی می کنند نیاز اصلی و واقعی مراجعان را شناسایی کنند. چراکه معمولا مراجعان کتابخانه در مرحله اول نیاز واقعی خود را به دلایل مختلف بیان نمی کنند و این مهارت کتابدار مرجع است که با ارائه سئوالات باز و بسته نیاز واقعی فرد را شناسایی کرده و منابع متناسب با آن نیاز را بازیابی نماید.